Stablecoins en MiCA: waarom USDT van de Europese platformen verdween, en wat een Belg kan gebruiken

Daniel Platteau

In het kort: sinds MiCA van toepassing is, mag een stablecoin in de Europese Unie alleen aan het publiek worden aangeboden of op een gereguleerd platform worden verhandeld als de uitgever in de EU vergund is. Circle (USDC, EURC) kreeg die vergunning, Tether (USDT) niet: USDT verdween daarom in 2025 van de gereguleerde Europese platformen. Het aanhouden ervan blijft legaal. Voor een Belg is de echte vraag niet "USDT of niet", maar "welke bescherming heb ik als de uitgever of het platform failliet gaat?".

Een digitale dollar… die er geen is

Een stablecoin is een digitale token die ontworpen is om een stabiele waarde te behouden, meestal 1 dollar of 1 euro. Hij dient als ruilmiddel in de cryptowereld: je verkoopt een bitcoin voor stablecoins om "te schuilen" zonder langs een bank te passeren, je betaalt, je stuurt in enkele minuten geld naar het buitenland.

Maar een stablecoin is geen euro op een bankrekening. Zijn stabiliteit hangt volledig af van de uitgever: van de kwaliteit van de reserves die hij aanhoudt, van zijn vermogen om terug te betalen wanneer iedereen tegelijk wil uitstappen, en van de autoriteit die toezicht houdt. Het precedent van TerraUSD (UST), een algoritmische stablecoin die in mei 2022 instortte en tientallen miljarden dollars meesleurde, heeft zwaar gewogen op de manier waarop Europa zijn regels schreef.

MiCA: twee families stablecoins, strenge regels

De Europese MiCA-verordening (Markets in Crypto-Assets, Verordening (EU) 2023/1114) is van toepassing op stablecoins sinds 30 juni 2024, en op de rest van de cryptomarkt sinds 30 december 2024. Ze spreekt niet over "stablecoins" maar onderscheidt twee categorieën.

E-geldtokens (e-money tokens, EMT) zijn gekoppeld aan één officiële munt: USDC aan de dollar, EURC aan de euro. Ze worden veruit het meest gebruikt. Activagerelateerde tokens (asset-referenced tokens, ART) volgen een mand van munten, grondstoffen of andere crypto's.

Voor e-geldtokens legt MiCA regels op die dicht aanleunen bij die van klassiek elektronisch geld:

alleen een bank of een in de EU vergunde instelling voor elektronisch geld mag ze uitgeven;
de houder heeft een recht op terugbetaling tegen nominale waarde, op elk moment en kosteloos: 1 EURC moet bij de uitgever kunnen worden ingewisseld voor 1 euro;
de uitgever mag geen rente betalen aan de houders;
de ontvangen middelen moeten beschermd zijn, met minstens 30% van de ontvangen middelen op gescheiden rekeningen bij banken (artikel 54) en de rest belegd in zeer liquide instrumenten met een laag risico, met strengere eisen voor "significante" tokens;
tokens die significant worden, door hun omvang of gebruik, komen onder toezicht van de Europese Bankautoriteit (EBA).

Daarbij komt een grens die rechtstreeks op dollar-stablecoins mikt: wanneer een token in een niet-Europese munt binnen één muntzone van de EU als betaalmiddel wordt gebruikt boven gemiddeld één miljoen transacties en 200 miljoen euro per dag, moet de uitgever stoppen met uitgeven en een plan voorleggen om onder die drempels terug te keren (artikelen 23 en 58).

Waarom USDT van de Europese platformen verdween

Tether, de uitgever van USDT, de grootste stablecoin ter wereld, heeft geen MiCA-vergunning aangevraagd. Topman Paolo Ardoino bekritiseerde publiekelijk de Europese eisen, in het bijzonder de verplichting om een groot deel van de reserves bij banken aan te houden, wat hij voorstelt als een risico voor het banksysteem zelf [8].

Gevolg: USDT is geen conforme token, en een gereguleerd platform mag hem niet meer aan het Europese publiek aanbieden. Op 17 januari 2025 publiceerden de Europese Autoriteit voor effecten en markten (ESMA) en de Europese Commissie richtsnoeren waarin de nationale autoriteiten werd gevraagd ervoor te zorgen dat cryptodienstverleners zich "uiterlijk tegen het einde van het eerste kwartaal van 2025" in regel stellen. De grote platformen volgden. Binance stopte bijvoorbeeld op 31 maart 2025 met de spothandel in USDT voor klanten in de Europese Economische Ruimte, en haalde meteen ook andere niet-conforme stablecoins weg, zoals DAI, FDUSD en TUSD.

Het is belangrijk goed te begrijpen wat dat betekent, en wat niet. De platformen stopten met het aanbieden van USDT voor aankoop en ruil. Volgens de uitleg van ESMA die destijds werd verspreid, zijn het bewaren en overdragen van niet-conforme tokens echter niet verboden: een Europese klant kon zijn USDT houden of naar zijn eigen portefeuille opnemen.

Is USDT aanhouden illegaal in België?

Nee. MiCA regelt wie stablecoins uitgeeft en wie diensten verleent (platformen, makelaars, beheerders van portefeuilles). Het viseert niet de particulier die tokens in zijn eigen portefeuille aanhoudt. Een Belg kan dus nog altijd USDT aanhouden, ontvangen of versturen vanuit een persoonlijke portefeuille, of gebruiken in gedecentraliseerde applicaties.

Maar hij doet dat zonder het vangnet dat MiCA heeft gebouwd: geen door het Europese recht gewaarborgd recht op terugbetaling tegen nominale waarde, geen Europees toezicht op de reserves, en geen verhaal bij een Europese toezichthouder als de uitgever in gebreke blijft. Het is een mogelijke keuze, maar ze moet bewust zijn.

1 juli 2026, het tweede kantelpunt: het einde van de overgangsperiode

MiCA voorzag in een overgangsperiode voor cryptodienstverleners die al actief waren voor de verordening van toepassing werd. In België wijst de Autoriteit voor Financiële Diensten en Markten (FSMA) erop dat die afliep op 30 juni 2026: sinds 1 juli 2026 moet een dienstverlener zonder MiCA-vergunning zijn diensten in de EU stopzetten.

Een belangrijk punt: op het moment van die deadline meldde de FSMA dat nog geen enkele dienstverlener een door haar verleende vergunning in België had. Dat betekent niet dat er geen dienst beschikbaar is voor Belgen. Dankzij het Europees paspoort kan een platform dat in een andere lidstaat vergund is, de hele Unie bedienen. Dat is bijvoorbeeld het geval voor Bit2Me, in juli 2025 vergund door de Spaanse toezichthouder (CNMV).

De juiste reflex voor je een account opent, is dus tweeledig: nagaan of het platform in het MiCA-register van ESMA staat, en de waarschuwingen van de FSMA raadplegen, die regelmatig lijsten van niet-vergunde platformen publiceert.

Welke stablecoins gebruiken als Belg?

De stablecoins van Circle. Circle stelt zich voor als de eerste grote wereldwijde uitgever die zich in regel heeft gesteld: zijn Franse entiteit kreeg op 1 juli 2024 het statuut van instelling voor elektronisch geld bij de ACPR (de Franse banktoezichthouder), voor USDC (dollar) en EURC (euro). Het zijn vandaag de meest verspreide en meest liquide conforme stablecoins.

Euro-stablecoins van Europese instellingen. Verschillende banken en instellingen voor elektronisch geld lanceerden hun eigen token, bijvoorbeeld EURCV van SG-Forge (dochter van Société Générale) of EURI van Banking Circle. Hun liquiditeit blijft duidelijk lager dan die van USDC of EURC, en hun beschikbaarheid verschilt van platform tot platform.

Euro of dollar? Voor een Belgische spaarder vermijdt een euro-stablecoin het wisselkoersrisico: 1.000 EURC blijven 1.000 euro, terwijl 1.000 USDC meer of minder euro waard zijn volgens de koers van de dollar. De dollar blijft dominant voor trading en gedecentraliseerde financiën, maar om te sparen of in Europa te betalen is de euro vaak logischer.

Wat je moet nagaan voor je een stablecoin gebruikt

Voor je een groot bedrag in stablecoins omzet, vermijden enkele eenvoudige vragen onaangename verrassingen:

Wie geeft hem uit, en is die in de EU vergund? De whitepaper (verplicht informatiedocument) en het register van ESMA vertellen het je.
In welke munt is hij uitgedrukt? Euro of dollar verandert je blootstelling aan de wisselkoers.
Waar wordt hij bewaard? Op een vergund platform geniet je van zijn bewaarverplichtingen; in je eigen portefeuille ben je alleen verantwoordelijk voor je sleutels.
Wat gebeurt er als het platform failliet gaat? Een stablecoin is niet gedekt door de Belgische depositogarantie (100.000 euro per persoon en per bank): de bescherming komt van het recht op terugbetaling bij de uitgever en de afscheiding van de activa bij het platform.
Welke fiscale gevolgen? Een crypto ruilen voor een stablecoin kan naargelang je situatie een belastbare verrichting zijn; de Belgische regels evolueren, en dit punt verdient gespecialiseerd advies.

Had Europa gelijk?

MiCA had een zeer concreet effect: het ontnam Europa op zijn gereguleerde platformen de meest liquide stablecoin ter wereld, wat veel gebruikers als een beperking ervaarden. In ruil legde de Unie duidelijke regels vast over reserves, terugbetaling en toezicht, terwijl informatie over de reserves van sommige uitgevers lang moeilijk te controleren bleef. De Verenigde Staten hebben intussen hun eigen federaal kader voor stablecoins aangenomen, wat aantoont dat het idee om deze tokens te reguleren niet langer typisch Europees is.

Het debat blijft open tussen wie er een noodzakelijke bescherming van spaarders en van de Europese monetaire soevereiniteit in ziet, en wie er een rem op innovatie en liquiditeit in ziet. Voor de Belgische gebruiker is de keuze in elk geval duidelijk geworden: gereguleerde en beschermde stablecoins op vergunde platformen, of niet-gereguleerde stablecoins op eigen risico.

Om te onthouden: woordenschat

Stablecoin: cryptotoken ontworpen om een stabiele waarde te behouden, meestal 1 dollar of 1 euro.

EMT (e-geldtoken): stablecoin gekoppeld aan één officiële munt, geregeld door MiCA.

ART (activagerelateerde token): stablecoin gekoppeld aan een mand van activa.

CASP: aanbieder van cryptoactivadiensten (platform, makelaar, bewaarder), vergunningsplichtig onder MiCA.

Europees paspoort: het recht van een in één lidstaat vergunde dienstverlener om in de hele EU actief te zijn.

Terugbetaling tegen nominale waarde: het recht om 1 token in te ruilen voor precies 1 eenheid van de referentiemunt.

Waarschuwing

Dit artikel is louter informatief en is geen beleggingsadvies of fiscaal advies. MiCA regelt uitgevers en platformen, maar garandeert noch de waarde van een stablecoin, noch de afwezigheid van liquiditeits-, reserve- of faillissementsrisico. Cryptoactiva brengen aanzienlijke risico's met zich mee, inclusief volledig verlies. Controleer altijd het statuut van een platform bij de FSMA en ESMA voor je er geld op stort.

Bronnen

[1] Verordening (EU) 2023/1114 betreffende markten in cryptoactiva (MiCA), EUR-Lex, https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2023/1114/oj

[2] ESMA, "ESMA and the European Commission publish guidance on non-MiCA compliant ARTs and EMTs", 17 januari 2025, https://www.esma.europa.eu/press-news/esma-news/esma-and-european-commission-publish-guidance-non-mica-compliant-arts-and-emts

[3] Cointelegraph, "Binance to halt spot USDT trading in the EEA for MiCA compliance", maart 2025, https://cointelegraph.com/news/binance-halt-spot-usdt-trading-eea-mica-compliance

[4] Circle, "Circle is First Global Stablecoin Issuer to Comply with MiCA", 1 juli 2024, https://www.circle.com/pressroom/circle-is-first-global-stablecoin-issuer-to-comply-with-mica-eus-landmark-crypto-law

[5] FSMA, "Crypto-asset service providers: end of the transitional period", https://www.fsma.be/en/news/crypto-assets-service-providers-end-transitional-period

[6] FSMA, "Check your provider", https://www.fsma.be/en/check-your-provider/search

[7] Finect, "Bit2Me se convierte en la primera plataforma cripto en obtener la licencia MiCA en España", juli 2025, https://www.finect.com/usuario/avillanuevae/articulos/bit2me-se-convierte-en-la-primera-plataforma-cripto-en-obtener-la-licencia-mica-en-espana

[8] Cointelegraph, interview met Paolo Ardoino (Tether) over MiCA en systeemrisico voor banken, https://cointelegraph.com/news/mica-regulation-systemic-risk-banking-system-tether-ceo